CK One và tinh thần unisex thập niên 90: một chai cho tất cả
Năm 1994, CK One của Calvin Klein trở thành nước hoa đầu tiên được quảng bá công khai là unisex, mở đường cho xu hướng mùi hương phi giới tính ngày nay.
Ban biên tập Thư Viện Nước Hoa/

CK One ra mắt năm 1994 và được xem là nước hoa đầu tiên được quảng bá công khai là unisex, tức dành cho cả nam lẫn nữ. Do Alberto Morillas và Harry Frémont sáng tác cho Calvin Klein, chai nước hoa này trở thành biểu tượng của thế hệ X và mở đường cho xu hướng mùi hương phi giới tính ngày nay.
Trước CK One, ngành nước hoa đại chúng gần như luôn chia thị trường theo giới tính, từ mùi hương, bao bì đến quảng cáo. CK One phá vỡ quy tắc ấy theo cách vừa đơn giản vừa táo bạo.
Bối cảnh: thập niên 90 và chủ nghĩa tối giản
Đầu thập niên 1990, thời trang chuyển từ vẻ phô trương của thập niên 80 sang tối giản: áo phông trắng, quần jeans, màu trung tính. Calvin Klein là một trong những cái tên dẫn dắt làn sóng này, và dòng CK Calvin Klein ra mắt năm 1992 đã chuẩn bị nền móng cho CK One.
Nước hoa cũng cần một ngôn ngữ mới tương ứng. Thay vì những chai phương Đông nặng nề hay hương hoa ngào ngạt từng thống trị thập niên trước, người trẻ muốn một mùi hương sạch, nhẹ, dễ chia sẻ, giống như chiếc áo phông có thể mặc cho cả hai giới.
Mùi hương: tươi, sạch và "không giới tính"
CK One là bố cục cam chanh thơm ngát, được xây dựng như một bản cologne hiện đại:
- Hương đầu: dứa, quýt, đu đủ, cam bergamot, bạch đậu khấu và chanh.
- Hương giữa: nhục đậu khấu, violet, rễ diên vĩ, hoa nhài, linh lan và hoa hồng.
- Hương cuối: gỗ đàn hương, hổ phách, xạ hương, tuyết tùng và rêu sồi.
Thư viện ghi nhận CK One với các hợp hương cam chanh, cỏ lá và phấn, lưu hương 3–6 giờ, toả 30–60 cm, hợp xuân hè và ban ngày. Mùi hương không quá ngọt để "nữ tính", cũng không quá gắt để "nam tính", và chính sự trung dung đó là chìa khoá.
Ý tưởng mùi hương dùng chung không hoàn toàn mới. Những loại nước Cologne cổ điển, như 4711 Original Eau de Cologne, từ lâu đã được cả nam và nữ sử dụng. Điểm mới của CK One là biến tính unisex thành thông điệp tiếp thị trung tâm.
Hai nhà pha chế đứng sau
Alberto Morillas, sinh năm 1950 tại Seville và làm việc tại Firmenich từ năm 1970, là một trong những nhà pha chế có nhiều chai bán chạy nhất thế giới. Hai năm sau CK One, ông tạo ra Acqua di Giò cho Giorgio Armani.
Đồng tác giả Harry Frémont cũng là nhà pha chế giàu kinh nghiệm với các chai thương mại lớn. Sự kết hợp của hai người tạo nên một công thức dễ chịu với số đông nhưng vẫn có cá tính riêng.
Chiến dịch quảng cáo gây tiếng vang
Chiến dịch của CK One gây chú ý vì dàn người mẫu đa dạng: nam và nữ, nhiều độ tuổi và sắc tộc, có người xăm mình, xỏ khuyên hay cạo đầu. Calvin Klein mô tả đây là một nước hoa "phản nước hoa", dành cho cả nam và nữ. Chai có dáng bình rượu bỏ túi với nắp vặn, đơn giản như một vật dụng hằng ngày.
Kết quả thương mại rất ấn tượng. Theo tờ New York Times, CK One đạt doanh thu hơn 5 triệu đô la Mỹ chỉ trong 10 ngày đầu. Giữa thập niên 1990, doanh thu hằng năm của nó vào khoảng 90 triệu đô la Mỹ, và đến năm 2007, riêng thị trường Mỹ vẫn mang về khoảng 30 triệu mỗi năm.
CK One không chỉ bán một mùi hương, nó bán cảm giác thuộc về một thế hệ.
Những người kế nhiệm và di sản
Thành công của CK One kéo theo một "gia đình" sản phẩm. CK Be (1996) của René Morgenthaler tiếp tục tinh thần unisex với phong cách xạ hương mềm hơn. Về sau, các phiên bản như CK One Shock For Him (2011) lại chọn hướng ấm hơn với thuốc lá, cay ấm và hổ phách. Năm 2024, CK One Essence ra đời ở dạng parfum intense để kỷ niệm 30 năm của dòng nước hoa.
Quan trọng hơn, CK One mở ra cách nghĩ rằng nước hoa không cần dán nhãn giới tính. Thế hệ nhà hương niche sau này đi xa hơn: nhiều chai được ra mắt mà không hề phân biệt nam nữ, như Molecule 01 (2006) của Geza Schoen, chỉ dùng một chất tạo hương duy nhất là phân tử gỗ Iso E Super.
Gợi ý cho người yêu thích unisex
Nếu bạn muốn khám phá dòng nước hoa không phân biệt giới tính, CK One vẫn là điểm khởi đầu dễ chịu: tươi, sạch, hợp thời tiết nóng và môi trường công sở. Hãy xịt rộng tay hơn một chút vì độ lưu hương vừa phải, hoặc mang theo để xịt lại giữa ngày.
Một điều thú vị khác: vì cấu trúc của CK One khá đơn giản và sạch sẽ, nhiều người dùng nó như lớp nền để phối cùng một chai gỗ hoặc xạ hương khác, tạo nên dấu ấn riêng. Cách dùng linh hoạt ấy cũng chính là tinh thần mà CK One đề cao từ đầu: nước hoa là thứ để mỗi người tự định nghĩa, không phải để người khác dán nhãn.
Sau đó, bạn có thể duyệt toàn bộ nước hoa unisex trong thư viện để tìm những chai cùng tinh thần nhưng ở nhiều phong cách khác: gỗ, trà, xạ hương hay hương ngọt ấm.
Câu hỏi thường gặp
1CK One ra mắt năm nào và ai tạo ra?
CK One ra mắt năm 1994, do hai nhà pha chế Alberto Morillas và Harry Frémont phát triển cho Calvin Klein.
2CK One là nước hoa nam hay nữ?
CK One là nước hoa unisex, dành cho cả nam và nữ. Nó được xem là chai đầu tiên được quảng bá công khai là unisex và là chai unisex đầu tiên trở nên phổ biến rộng rãi tại Mỹ.
3CK One có mùi như thế nào?
CK One mở đầu bằng cam chanh, dứa, đu đủ và bạch đậu khấu, chuyển sang hoa nhài, violet, diên vĩ và kết thúc với xạ hương, gỗ đàn hương, tuyết tùng. Tổng thể sạch, tươi và nhẹ nhàng.
4CK One lưu hương bao lâu?
Theo dữ liệu thư viện, CK One lưu hương khoảng 3–6 giờ, toả hương 30–60 cm, hợp nhất với mùa xuân hè và ban ngày.
Đọc tiếp

Lịch sử/
Dominique Ropion và 10 chai nước hoa nổi tiếng: từ Dune đến Alien
Dominique Ropion là nhà pha chế người Pháp đứng sau nhiều chai được bình chọn cao như Alien, Y Eau de Parfum và Portrait of a Lady. Đây là 10 chai tiêu biểu kèm số liệu từ cộng đồng.

Lịch sử/
Acqua di Giò và làn sóng hương biển (aquatic) thập niên 90
Từ phân tử calone đến Cool Water, L'Eau d'Issey và Acqua di Giò: câu chuyện về làn sóng hương biển đã định hình mùi hương nam giới suốt ba thập kỷ.

Lịch sử/
Alberto Morillas: người đứng sau CK One, Acqua di Giò và Daisy
Từ Seville đến Geneva, Alberto Morillas đã sáng tác gần 7.000 mùi hương, trong đó có CK One, Acqua di Giò, Kenzo Flower và Daisy. Chân dung nhà pha chế của số đông.
